Archive for the ‘Vísindaskáldsögur’ Category

« Older Entries

Surrogates (2009) ***1/2

Sunday, November 1st, 2009

Surrogates

Surrogates er mun skemmtilegri vísindaskáldsaga en ég átti von á, og vísar aðeins í hellislíkingu Platón, en það eitt gefur henni hálfa stjörnu aukalega. Bruce Willis stendur líka alltaf fyrir sínu, í ágætlega leikstýrði mynd Jonathan Mostow, en hann hefur gert nokkrar sæmilegar spennumyndir eins og “Terminator 3: Rise of the Machines” (2003), “U-571″ (2000) og eina þrusugóða; “Breakdown” (1997)  með Kurt Russell.

Í nálægri framtíð, ekki ólíkri okkar eigin nútíð, fyrir utan að flestar manneskjur lifa í gegnum tölvuskjá og þykjast vera flottari og betri en þær eru í raun og veru. Bíddu nú aðeins! Er þetta ekki nútíminn?

Nei, málið er að persónan sem maður stjórnar er ekki bara nafn á tölvuskjá, karakter í tölvuleik eða undirskrift áhrifamanns, heldur vélmenni sem hlýðir í einu og öllu hugsunum notandans. Þannig getur fimmtugur karlmaður þóst vera 18 ára stúlka, sjötug kona þóst vera fegurðardrottning (eins og allir hinir) og sextug lögga hlaupið og stokkið af gífurlegum krafti. Mannfólkið hefur sætt sig við þennan heim þar sem vélmenni sinna öllum þeirra verkum, lifa í gegnum þau til að öðlast ánægju og hafa samskipti við annað fólk, en það er samt eitthvað sem virðist vanta í lífið.

Surrogates01
Bruce Willis í “Surrogates”

Bruce Willis uppgötvar það, þegar hann þarf á konunni sinni að halda, Maggie (Rosamund Pike), en fær ekkert annað en stuðning vélmennis hennar, að ekkert jafnast á við nærveru annarrar manneskju, sama þó að hún sé kannski krumpuð og ófullkomin að einhverju leyti. Í heimi þar sem manneskjur eru háðar fullkomleika og æskudýrkun, og eldra fólk fær tækifæri til að lifa sem ungt og hresst fólk, þó það sé í gegnum vélmenni, væri slík freisting ekki þess virði?

Það kaldhæðnislega er hversu nálægur þessi heimur er okkar eigin veruleika. Það er til fólk sem virðist lifa í gegnum sjónvarpið eða netið, og þurfa í raun ekki á neinu öðru að halda. Hægt er að vinna gegnum netið, fá mat sendan heim, sofa heima. Það þarf í raun ekki alvöru mannleg samskipti lengur til að komast af. Kvikmyndin fjallar um þennan greinarmun á mannlegum veruleika og sýndarveruleika, nokkuð sem við eigum raunverulega erfitt með að greina í sundur, enda fjöldi fólks sem tekur til dæmis fréttir úr sjónvarpi eða öðrum miðlum mun alvarlegar en að takast á við eigin vandamál sem það upplifir sjálft. Einhvern veginn virðist eigin líf verða léttvægari til samanburðar við stóratburðina úti í heimi, við erum svo lítil í samanburði.

Surrogates03
Rosamund Pike í “Surrogates”

Þegar sonur uppfinningamannsins Older Canter (James Cromwell) er myrtur af manni með furðuvopn sem getur grillað heila notanda vélmennis með því að skjóta í augu vélmennisins, þá fara hlutir að gerast. Bruce Willis er rannsóknarlögreglumaðurinn Tom Greer, en ekkert morð hefur verið framið í fjölmörg ár, þannig að þetta verður strax svolítið sérstakt. Reyndar velti ég fyrir mér af hverju morðdeild sé enn rekin mörgum  árum eftir að morð eru ekki lengur framin, en það er aukaatriði. Hann rannsakar málið ásamt félaga sínum Peters sem leikin er af  Radha Mitchell.

Í ljós kemur að það er stórt stórnmálaplott í gangi sem Greer þarf að sjá í gegnum og leysa ásamt morðmálinu, og þar að auki finna merkingu með eigin innantómu lífi, nokkuð sem hann uppgötvar þegar vélmennið hans er drepið og krossfest.

Inn í söguna blandast Predikarinn, leikinn af Ving Rhames, en síðast þegar ég sá þá saman á hvíta tjaldinu var í Pulp Fiction, en þá var Rhames nauðasköllóttur með plástur á hnakkanum en nú er hann dúðaður með svart jólasveinaskegg og minnir helst á risastóran bangsa. Annars viðurkenni ég að söguþráðurinn er frekar þunnur, og allar aðrar persónur en Tom Greer frekar flatar, en þannig hlýtur lífið að vera í heimi þar sem flatskjáir eru lífið sjálft.

Þriggja stjörnu mynd sem ég gef þrjár og hálfa fyrir að vera svolítið heimspekileg.

Tags: , , , ,
Posted in Vísindaskáldsögur | No Comments »

District 9 (2009) ****

Tuesday, September 15th, 2009

District9_Poster

District 9 er ein af þessum myndum sem bara poppa einhvern veginn upp og slá svo algjörlega í gegn. Neill Blomkamp hefur ekki leikstýrt neinum þekktum myndum, en komið að tæknibrellum í Smallville og ekkert gert sem gefur til kynna að hann geti leikstýrt stórmynd. Ekki fyrr en Peter Jackson tók hann upp á arma sína og framleiddi District 9, en upphaflega ætluðu þeir að gera Halo saman, mynd byggða á hinum vinsæla tölvuleik. Reyndar er District 9 lauslega byggð á þessum tölvuleik og meira að segja vísað í hana einu sinni þegar aðalandhetjan bendir á mynd af konu sinni og talar um að hún hafi geislabaug.

District9_01

Geimverur lentu næstum á jörðinni á áttunda áratugnum og geimskip þeirra svífur yfir Jóhannesarborg í Suður Afríku næstu 20 árin. Geimverurnar voru vannærðar og illa á sig komnar, og ljóst að geimskipið hafði einfaldlega stranda yfir borginni. Vegna þess hversu ljótar geimverurnar eru kalla menn þær Sveskjur. Sveskjunum er komið fyrir í flóttamannabúðum, en vegna offjölgunar er ákveðið að flytja búðirnar út úr borginni. Umsjónarmaður flutningsins er einfeldingurinn Wikus Van De Merwe (Sharlto Copley) en hann fer ásamt kvikmyndatökumönnum á svæðið á meðan hann vísar Sveskjunum út af heimilum sínum. Hann áttar sig engan veginn á alvarleika málsins.

District9_03

Svo gerist það í einum Sveskjukofa að hann finnur ílát með svörtum vökva sem sprautast í andlit hans, með alvarlegum afleiðingum. Þegar Wikus uppgötvar hvernig farið er með Sveskjurnar eins og skepnur, fer hann að finna til með þeim og veltur fyrir sér hvort að hann sé mögulega í vitlausu liði. Getur verið að í stríði á milli geimvera og mannvera séu geimverurnar góði gaurinn en mannveran hinn illi?

District9_04

Sagan stigmagnast úr einföldum fræðslumyndastíl yfir í stórfenglegar tæknibrellur sem eiga einungis heima í úrvals vísindatrylli, sem District 9 vissulega er, og kemst á blað með allra skemmtilegust vísindaskáldsögum á hvíta tjaldinu frá upphafi. Leikarararnir standa sig allir sem einn með ágætum, geimverurnar eru trúverðugar og tæknibrellurnar með því besta sem sést hefur. Það er meira að segja hörkuspennandi bardagi á milli herdeildar manna og vélmennis, sem er margfalt betri en það sem maður sá í annars sæmilegri Terminator: Salvation fyrr í sumar.

District 9 er ein af þessum myndum sem þú verður að sjá í bíó.

Tags: , , ,
Posted in Vísindaskáldsögur | No Comments »

Star Trek (2009) ****

Monday, May 11th, 2009

startrekposter11

Star Trek er algjör snilld. Þetta er skemmtilegasta geimópera sem gerð hefur verið síðan Star Wars: The Empire Strikes Back kom út árið 1980, og reyndar má segja að hérna er Star Trek og Star Wars heimunum púslað saman í eitt, enda fleira af furðuverum í þessari mynd en sést hefur áður í Star Trek heiminum.

Star Trek hefur fengið ýmislegt að láni frá Star Wars heiminum: frábærar tæknibrellur frá Lucasarts, furðulegar geimverur og Captain Kirk endurbættur sem hálfur William Shatner og hálfur Han Solo.

startrek081

Leikurinn er óaðfinnanlegur með einni undantekningu og sögufléttan eitursnjöll sem bæði upphaf og endir sem tekur tillit til þeirra hundruði þátta, kvikmynda og skáldsagna sem komið hafa út um Star Trek heiminn.

Hættu nú að lesa ef þú vilt ekkert vita um myndina áður en þú sérð hana.

Allir úr áhöfn U.S.S. Enterprise hafa fallið frá nema Spock (Leonard Nimoy), en þar sem hann er hálfpartinn geimvera frá Vulcan, lifir hann mun lengur en aðrar mannverur. Hann er virtur vísindamaður sem finnur upp tæki sem er ætlað að gjöreyða nýstirni sem ógnar plánetunni Rómúlus. Kannski vegna elliglapa vill ekki betur til en svo að hann er of seinn, og nýstirnið gjöreyðir plánetunni fyrir augum Nemo kafteins (Eric Bana) sem fyllist hefit og heitir að ná fram hefndum á Spock og gjöreyða öllum Vulcanbúum og mannverum fyrir að leyfa tortímingu Rómúlus. Sogast geimskip þeirra inn í svarthol sem gjöreyðingarvopn Spock hefur búið til og Spock sjálfur hverfur inn í það rétt á eftir þeim, sekúndum síðar í framtíðinni, 25 árum síðar í nútíðinni.

startrek041

Geimskip Rómúlanna lendir á stað og stund þar sem James T. Kirk er við það að fæðast inni í geimskipi sem faðir hans stjórnar, þegar það lendir í árás Rómúlanna úr framtíðinni sem breyta sögunni þannig að George Kirk er frepinn, en James T. Kirk tekst einhvern veginn að fæðast í heiminn á flótta undan árásarskipinu.

Þeir sem þekkja baksögu Star Trek og James Kirk vita að hann missti ekki föður sinn í eldri útgáfu, en málið er tímaferðalagið hefur búið til hliðstæðan veruleika, þannig að örlögum allra persóna er stokkað upp. Þannig hafa allar seríurnar sem á undan komið gerst, en eru samt ekki lengur hluti af veruleika þessara sömu persóna.

Í stað þess að vera skipstjóri U.S.S. Enterprise gerist James T. Kirk (Chris Pine) laumufarþegi sem reynist afar úrræðagóður á ögurstundu, og tekst að koma saman úrvalsliði vandræðagemlinga til að koma geimskipinu gegnum ófyrirsjáanleg vandamál.

startrek01

Skipstjóri í upphafi ferðarinnar er Pike (Bruce Greenwood), en Pike þessi var skipstjóri fyrstu sjónvarpsþáttanna sem gerðir voru áður en William Shatner var ráðinn sem James T. Kirk á 6. áratugnum.

Ég ætla ekki að telja upp allar persónurnar sem eru reyndar hver annarri betur leiknar, fyrir utan kannski Keith Urban sem virðist hafa verið að ofleika í anda Jack Nickolson í hlutverki læknisins McCoy. Það má ekki heldur gleyma hinum stórskemmtilega Simon Pegg í hlutverki skoska vélstjórans Scotty, né skemmtilegum töktum John Cho sem skilmingameistarinn Hikaru Sulu, eða afar góður Zachary Quinto sem hinn ungi Spock, og kærustu hans Nyota Uhura sem leikin er af Zoe Saldana. Úps! Ég virðist vera búin að telja þau öll upp nema Chekov sjálfan, sem leikinn er skemmtilega af Anton Yelchi. Ben Cross og Wynona Ryder leika foreldra Spock.

startrek031

Kvikmyndin hefst á ungum Kirk sem kemur sér sífellt í vandræði vegna skorts á aga, og hinum unga Spock sem verður fyrir einelti á plánetunni Vulcan fyrir að vera öðruvísi en allir hinir, en móðir hans er mannvera og faðir hans frá Vulcan. Þegar þessir tveir hittast bræðast þeir saman eins og eldur og ís. Kirk er funheitur og virðist algjörlega stjórnað af tilfinningum sínum, en reynist síðan hafa gífurlega sterkan karakter og sannfæringu sem getur komið þeim gegnum hvaða erfiðleika sem er. Spock hins vegar á í óvenju miklum vandræðum með að hugsa rökrétt þrátt fyrir stranga þjálfun, en ástæður þess eru ágætlega rökstuddar í atburðarásinni.

Það er gaman að sjá Chris Pine negla James T. Kirk, nokkuð sem ég taldi ekki mögulegt. Ljóst er að Chris Pine verður eftir þessa viku stórstjarna í Hollywood og ég tel öruggt að hann verði kominn á A lista leikara innan árs. Hann á eftir að geta valið úr hlutverkum. Svo góður er hann.

startrek021

Rómúlarnir eru eiginlega svona aukasöguflétta, og ef eitthvað er, þá eru þeir frekar klisjukenndur þáttur í annars vel heppnaðri mynd. Það er eins og höfuðóvinurinn sé algjört aukaatriði, en aðalmálið er að láta þessa vini hittast í fyrsta sinn með góðri hjálp úr framtíðinni og ná að vinna saman í hliðstæðum veruleika við þann sem Trekkarar þekkja alltof vel.

Í lok myndarinnar langaði mig í meira.

startrek071

Annars vil ég segja aðeins frá reynslu minni af kvikmyndahúsinu í Noregi. Það kom mér á óvart hversu miklu skýrari myndin var á tjaldinu heldur en ég hef séð heima á Íslandi, og hversu miklu betri hljómgæðin voru. Það var greinilegt að græjurnar voru rétt stilltar. Svo var kvikmyndahúsið sjálft tandurhreint og vel lyktandi, og sætin meira að segja merkt. Það var heldur ekkert hlé. Það finnst mér gott.

Betri getur bíóskemmtun varla verið.

E.S. Ég ætlaði að fara á þessa mynd með vini mínum þegar ég kæmi heim til Íslands í lok maí, en stóðst ekki freistinguna. Vonandi verður mér fyrirgefið.

Tags:
Posted in Vísindaskáldsögur, Ævintýramyndir | No Comments »

Watchmen (2009) ****

Monday, April 6th, 2009

watchmen

Watchmen (2009) ****

Watchmen er afar vel heppnuð kvikmynd gerð úr margbrotinni og flókinni teiknimyndasögu eftir Alan Moore. Áður hafa verið gerðar kvikmyndir eftir sögum Moore, hin ágæta From Hell (2001) með Johnny Depp í hlutverki uppdópaðs leynilögreglumanns í leit að Jack the Ripper í London. Hin er hin háværa og frekar misheppnaða The League of Extraordinary Gentlemen (2003), sem er þekktust fyrir að vera svanasöngur Sean Connery.

Watchmen gerist í mögulegum heimi þar sem ekki komst upp um Watergate málið og Nixon heldur völdum í Bandaríkjunum fram til ársins 1985 að hann er enn forseti landsins. Allir eru spilltir, hvort sem það eru stjórnmálamenn, auðmenn, almúgi eða ofurhetjur. Það hugsa allir fyrst og fremst um sjálfa sig, með tveimur undantekningum. Þessar tvær undantekningar er það sem gefur kvikmyndinni líf.

watchmen01

Önnur undantekningin er ofurmennið Dr. Manhattan (Billy Crudup), vísindamaður sem fékk ofurkrafta vegna slyss á tilraunastofu, sem gerir það að verkum að hann getur séð inn í fortíðina og framtíðina af jafn mikilli nákvæmni og hann sér nútíðina, en með þeim hliðarverkum að hann fer að sjá nútíðina með sömu fjarlægð og við sjáum fortíð okkar. Hann getur sent sjálfan sig og aðra eins og sjónvarpssendingar eitthvert annað í heiminum, og séð bæði með eigin huga myrkustu leyndarmál mannssálarinnar, og gefið öðrum vald til að skilja sjálf sig betur. Eini vandinn við Dr. Manhattan er að hann hefur einangrast mikið vegna þess að hann eldist ekki og er allt öðruvísi en annað fólk. Aftur á móti hefur hann yfir slíkum kröftum að ráða að hann getur leyst manneskjur upp í frumeindir sínar með því einu að lyfta fingri. Það er frekar hættulegt að styggja slíkan mann.

watchmen02

Hin undantekningin er Rorschach (Jackie Earle Haley), frekar þunglynd ofurhetja sem gengur um í síðum frakka með barðastóran hatt, og hvíta andlitsgrímu sem hylur allt andlit hans en með síbreytilegum svörtum flekkjum, sem hver og einn á að geta túlkað fyrir sjálfan sig. Hans ofurkraftar eru ekkert miðað við Dr. Manhattan, en hann er lipur, sterkur og snöggur. Hann er alltaf samkvæmur sjálfum sér og hatar alla spillingu af einlægni. Hann er eins og blanda af Batman, The Punisher og Dirty Harry – nokkuð sem glæpamenn vilja alls ekki fá gegn sér.

Aðrar persónur eru vel framsettar, en sérstaklega The Comedian (Jeffrey Dean Morgan), ofurhetja sem í flestum öðrum sögum væri flokkaður meðal illmenna, en svo skökk er hin siðspillta dómgreind í söguheimi Watchmen, að hann er talinn með hinum góðu, þrátt fyrir að hafa drepið af óþörfu saklaust fólk og reynt að nauðga annari ofurhetju.

watchmen03

Persónurnar eru margar og nokkuð miklum tíma varið í Nite Owl II (Patrick Wilson) og Silk Spectre II (Malin Akerman), en þau eru bæði ofurhetjur sem eru þreyttar á að fá ekki að vera í gervum sína vegna laga sem sett voru gegn slíku fólki. Þau verða ástfangin og ákveða að klæðast búningunum til að auka erótík í sambandi þeirra – og uppgötva að þeim finnst æsandi að stjórna atburðarrás sem fáir geta ráðið við – og fyrir vikið eykst hitinn í ástarsambandi þeirra.

Síðasta persónan sem vert er að minnast á er gáfaðasti maður í heimi, Ozymandias (Matthew Goode), en hann hefur þá ofurkrafta að vera sneggri og sterkari en flestar aðrar ofurhetjur, og margfalt gáfaðri. Reyndar minnist Dr. Manhattan á að gáfur Ozymandias væru fyrir honum ekkert merkilegri en gáfur gáfaðasta kakkalakka í heimi, sem segir meira um Dr. Manhattan en Ozymandias.

watchmen04

Það sem keyrir atburðarrásina í gang, í þessum spillta heimi þar sem áhrifa Nixon gætir í öllu – er að ein ofurhetjan sér að þessi heimur er óásættanlegur, og ákveður að gera sitt besta til að breyta honum til hins betra, sama hvað það kostar. Til þess að geta það, þarf hann að spinna blekkingarvef og plata alla í kringum sig, þar á meðal Dr. Manhattan, sem gegnir lykilhlutverki í áætlun hans. The Comedian kemst hins vegar að ráðagerðinni og er myrtur. Rorschach rannsakar morðið og upplýsir hinar hetjurnar um grun sinn um að einhver sé að drepa ofurhetjur, eina af annarri, og varar þær við þessum grun sínum.

Ég ætla ekki að segja hvernig sagan fer, en í enda kvikmyndarinnar situr eftir spurning sem erfitt er að svara: Eru hryðjuverk þar sem þúsundir saklausra einstaklinga eru drepnir, réttlætanleg, ef þau leiða til heimsfriðar? Spurningar tengdar 11. september vakna að sjálfsögðu þegar hryðjuverkaárás kvikmyndarinnar er gerð á New York borg, og maður hlýtur að spyrja sig hvort að þeir sem flétta samsæri, sem og hryðjuverkamenn, hugsi ekki á svipaðan hátt og þeir sem fremja voðaverkin í þessari kvikmynd, telja verk sitt göfugt, að þeir séu að sigrast á skrímsli – að þeir séu að ná fram heimsfriði, og að slíkur friður sé þess virði þó að fórna þurfi nokkrum milljónum ókunnugra einstaklinga.

watchmen05

Þetta þema tengist pælingu um þróun, hvort að eitthvað gott og fagurt geti sprottið úr einhverju illu og ljótu, eða hvort að æðri máttarvöld skapi hlutina í þeirri mynd sem þeir eiga að vera. Svarið sem myndin gefur er ekki afgerandi, heldur einhvers staðar á milli þessara tveggja. Það sem gefur einmitt myndinni mestan lit er hversu gjörólíkar grundvallarskoðanir hver persóna hefur og hvernig sannleikurinn, komi hann fram, getur ógnað heimi sem byggður er á lygum.

Það kemur mér á óvart hversu óvægin Watchmen er þegar kemur að jafn viðkvæmum málefnum.Ég mæli með Watchmen, en vara við að ofbeldið er mjög grafískt. Þetta er óvenjuleg ofurhetjumynd að því leyti að hún hefur kynlífssenur og eitthvað af nekt, sem þýðir einfaldlega að kvikmyndin er ætluð fullorðnum en ekki börnum.

Allt öðruvísi kvikmynd og sú bragðmesta sem ég hef séð á árinu til þessa.

Tags:
Posted in Fantasíur, Ofurhetjumyndir, Vísindaskáldsögur, Ævintýramyndir | No Comments »

Jumper (2007) **1/2

Monday, August 4th, 2008

Síðan David Rice (Hayden Christensen) datt gegnum vök fyrir átta árum. Hann drukknaði ekki, heldur fluttist eins og SMS skeyti inn á bókasafn, og fullt af vatni með honum. Hann bjó við leiðindaraðstæður, en mamma hans, Mary Rice (Diane Lane) yfirgaf fjölskylduna þegar hann var fimm ára og pabbi hans, William Rice (Michael Rooker) gerir ekkert annað en að þamba bjór og glápa á imbann.

Þegar David uppgötvar þennan hæfileika sinn ákveður hann að strjúka að heiman og flytja til New York. Þar tekst honum að ræna banka og kaupir sér dýrindis íbúð á besta stað í bænum. En Adam var bara átta ár í Paradís, því eftir átta ára rannsóknarvinnu tekst Paladínunni Roland (Samuel L. Jackson) að hafa upp á honum. Paladínurnar eru svolítið spes fólk. Þeir hata hina svokölluðu stökkvara, en það eru þeir sem hafa þennan hæfileika að geta flutt sig frá einum stað á annan að vild eins og SMS skeyti. Paladínunum finnst að bara Guð almáttugur ætti að geta þetta, og því hafa þeir stundað dráp á stökkvurum síðan á miðöldum, David er því orðinn hluti af stríði sem er miklu stærra en hann sjálfur.

Þegar Roland hefur rústað íbúð og einangruðu lífi David, stekkur David heim til föður síns, sem hann hunsar algjörlega, og leitar síðan uppi Millie Harris (Rachel Bilson) sem hann var hrifinn af sem strákur. Hann býður henni til Rómar, enda hafði hann gefið henni snjókúlu með Eiffelturninum í átta árum áður. Ha? Er Eifelturninn ekki í Róm? Þau fljúga til Rómar og sama kvöld sofa þau saman. Margbrotið samband þar eða þannig.

Þá kemur í ljós að annar stökkvari að nafni Griffin (Jamie Bell) hefur verið að elta David, og kemur honum til bjargar þegar Paladínur nokkrar ráðast á hann í hringleikahúsi Rómar.

Nú byrjar hasarinn. Roland veit af sambandi David við Millie og notar hana sem agn til að veiða David í rafmagnað net sitt. Einhvern veginn blandast móðir David inn í málið, og hefur nákvæmlega engin áhrif á söguna. Það má segja að tilgangslausara meginhlutverk í kvikmynd sé erfitt að finna. En þetta á sjálfsagt allt að skýrast í framhaldsmyndinni, sem ég efast reyndar um að verði nokkurn tíma gerð.

Leikstjórinn Doug Liman gerði síðast gamanspennumyndina Mr. & Mrs. Smith (2005) með Brangelínu: þeim Brad Pitt og Angelina Jolie. Sú mynd var tæknilega vel gerð en sárvantaði góðan endi. Það sama á við um Jumper. Samhengið vantar í lokin.

Í einu atriðinu má sjá X-Men teiknimyndablað, og má því gera ráð fyrir að hugmyndin sé fengin úr X-Men 2, þar sem Nightcrawler hefur nákvæmlega sömu hæfileika og stökkvararnir í þessari mynd. Ég get ekki sagt annað en að Jumper sé svolítið skemmtilega gerð, en það vantar samt herslumuninn – aðeins betra handrit og það að leikstjórinn klári myndina, til að vel takist til.

Reyndar varð ég fyrir miklum vonbrigðum með Hayden Christensen, sem mér fannst nokkuð góður sem Anakin Skywalker í Star Wars formyndunum. Hann er jafn dýnamískur og tré í sínu hlutverki. Hins vegar fannst mér þeir Jamie Bell og Samuel L. Jackson nokkuð góðir og hefði viljað sjá meira af þeim og minna af Hayden.

Ég get ekki mælt með Jumper fyrir þá sem vilja fá heila hugsun með kvikmyndum sínum, en hún er samt ágætis augnakonfekt.

Posted in Hasarmyndir, Spennumyndir, Vísindaskáldsögur, Ævintýramyndir | No Comments »

The Man from Earth (2007) ***1/2

Saturday, February 9th, 2008

John Oldman (David Lee Smith) hefur verið háskólaprófessor í 10 ár og ákveður að flytja í burtu. Daginn sem hann ætlar að flytja koma nokkrir kollegar í heimsókn til hans og krefja hann svara um hvers vegna hann ætlar að fara, en Oldman hefur getið sér gott orð sem sögukennari. Oldman segist ætla að flytja í burtu og fá næði til að skrifa vísindaskáldsögu um mann sem hefur lifað í 14.000 ár.

Félögum hans finnst þetta mjög spennandi hugmynd og ræða saman um hvort hún gangi upp. Meðal félaga hans eru kærasta hans, Sandy (Annika Peterson), líffræðingurinn Harry (John Billingsley), biblíufræðingurinn Edith (Ellen Crawford), heimspekingurinn Dan (Tony Todd), sálfræðingurinn Gruber (Richard Riehle), mannfræðingurinn Art (William Katt), og háskólanemandinn Linda (Alexis Thorpe),

Þegar Oldman segir félögum sínum að hann sjálfur sé þessi maður sem lifað hefur í 14.000 ár, þá halda félagar hans fyrst að hann sé orðinn eitthvað ruglaður, eða algjör þrjótur að spila svona með þau. Oldman heldur fast í sína sögu og getur á undraverðan hátt svarað öllum spurningum félaga sinna af hreinskilni og sannfæringu. Sannfæring hans er svo mikil að hópurinn fer að trúa honum, en getur það ekki og gerir því allt sem í þeirra valdi stendur til að afsanna þessar hugmyndir hans.

Þegar í frásögn Oldman kemur fram að hann hafi meðal annars kynnst Búdda, þekkt lærisveina Jesús og farið með Kólumbusi til Ameríku, þá verður félögum hans ofboðið – en þeir eru samt fastir í sögu hans, og sitja með honum langt fram á kvöld til að afsanna hugmyndir hans. Það gengur bara frekar illa.

Handritið að The Man from Earth er hrein snilld. Jerome Bixbie skrifaði það á dánarbeðinu, og var reyndar það veikburða að hann varð að fá son sinn til að skrifa fyrir sig. Þetta handrit er hrein snilld og ótrúlegt að það skuli ekki vera tilnefnt til Óskarsverðlauna fyrir besta handritið í ár.

Reyndar standa leikararnir sig bara í meðallagi, og myndatakan er frekar hugmyndalítil. Það er ljóst að myndin var gerð fyrir mjög lítinn pening, en samt er hún margfalt betri en flestar þær myndir sem maður fær úr draumaverksmiðju Hollywood.

The Man from Earth er um lífið og dauðann, sannleikann, efasemdir og trú, trúarbrögð og trúarbragðaleysi, ódauðleikann og vonina, orsakir og afleiðingar.  Ég gat ekki slitið mig frá henni.

Myndir:

Vefsetur kvikmyndarinnar Jerome Bixby’s The Man from Earth

Sýnishorn:

Posted in Dramatískar myndir, Kvikmyndir, Vísindaskáldsögur | No Comments »

The Thing from Another World (1951) **1/2

Sunday, January 27th, 2008

Hópur hermanna úr bandaríska flughernum er sendur á rannsóknarstöð á Norðurpólnum þar sem vísindamenn urðu varir við fljúgandi furðuhlut. Stór hópur fer með herflugvél að svæðinu þar sem hluturinn lenti, og í ljós kemur að þetta er disklaga skip utan úr geimnum. Það hefur gefið frá sér mikinn hita, sokkið í ísinn sem fraus aftur saman. Ákveðið er að losa skipið með hitasprengjum, en það fer ekki betur en svo að þeir sprengja geimskipið í tætlur. Þegar þeir skoða svæðið finna þeir geimveru frosna undir yfirborði klakans, höggva bút úr ísnum og taka með heim í búðirnar.

Ákveðið er að geima veruna frosna, þrátt fyrir mótmæli vísindamanna, sem vilja rannsaka hana og vekja til lífsins. Einn af vörðunum yfir klakanum er svo gáfaður að leggja hitateppi sem er í sambandi ofan á ísinn, þannig að hann bráðnar, og veran losnar.

Fljótt kemur í ljós að þessi vera er langt frá því að vera vinsamleg. Hún ræðst á sleðahunda og drekkur úr þeim allt blóð. Það sama gerir hún við vísindamenn sem hún nær í. Hópurinn sér að nauðsynlegt er að drepa geimveruna, áður en hún næði að drepa þá og drekka úr þeim allt blóð. Vísindamaðurinn Dr. Carrington (Robert Cornthwaite) vill allt gera til að vernda geimveruna, en flugmaðurinn Patrick Hendry (Kenneth Tobey) vill hins vegar drepa hana sem allra fyrst.

Því miður er persónusköpun fyrir neðan allar hellur, fyrir utan kannski vísindamanninn Dr. Carrington, en samt er hann frekar klisjukennd flatneskja, en ekkert í samanburði við alla hina, sem eru eins og klipptir út úr klisjumetbók Guinnes. Það er lítið mál að fyrirgefa úreltar tæknibrellur, en staðnaðan og stirðan leik er erfiðara að fyrirgefa. Geimskrímslið er samt skemmtilega ógnvekjandi og það eru til nokkur atriði sem fá mann til að bregða.

Ég er viss um að The Thing from Another World hafi þótt frábær á sínum tíma, en hún hefur einfaldlega ekki elst vel, annað en hægt er að segja um endurgerð hennar frá 1982, The Thing, í leikstjórn John Carpenter. Maður sér bara betur hvílíkt þrekvirki John Carpenter hefur unnið með því að endurskrifa söguna frá grunni og skapa eftirminnilegar persónur sem erfitt er að gleyma.

Á meðan The Thing frá 1982 fjallaði um tortryggni og það hvernig samskipti og traust manna molna við erfiðar aðstæður, er 1951 útgáfan mun bjartsýnni á megn mannsins til að ráða við hverja þá ógn sem skotist getur upp á yfirborðið. Þó að ég sé frekar bjartsýnn maður, þá er ég hrifnari af raunsæju og jafnvel bölsýni John Carpenter, enda varð eitthvað til í því ferli sem er erfitt að gleyma.

 

Sýnishorn:

Posted in Vísindaskáldsögur | No Comments »

The Thing (1982) ****

Friday, January 18th, 2008

Á Suðurpólnum hleypur hundur yfir snjóinn á flótta undan byssukúlum frá norskri þyrlu. Hann nálgast bandaríska rannsóknarstöð, þar sem tólf manns dvelja yfir veturinn. Þyrluflugmaðurinn og skotmaðurinn eru drepnir, og hundurinn kemst inn í búðirnar. Hópur manna fer í skoðunarferð að norsku rannsóknarstofunni og kemur að rústum einum. Þeir finna einnig lík í undarlegu ástandi. Þeir taka það með sér til frekari rannsókna.

Í ljós kemur að í hundinum faldi sig geimvera sem getur tekið á sig hvaða lifandi form sem er. Hver einasti blóðdrepi verunnar er sjálfstæð heild sem getur tekið yfir líkama manneskju eða dýra. Eftir að veran drepur flesta hunda stöðvarinnar, vaknar sá grunur meðal manna að einhver þeirra gæti verið smitaður.

Þyrluflugmaðurinn R.J. MacReady (Kurt Russell) gerist leiðtogi hópsins eftir að hann áttar sig á vandamálinu. Hann fer í annan leiðangur að norsku stöðinni og finnur fornt hringlaga geimskip frosið í jörðinni, og ummerki um að lífvera hefur frosið rétt fyrir utan geimskipið og verið flutt í norsku stöðina. Innan skamms byrjar geimskrýmslið að drepa mennina, einn af öðrum, en mennirnir leita örvæntingarfullir leiða til að afmá veruna af yfirborði jarðar og komast að því hvort að einhver á meðal þeirra sé þessi hlutur.

The Thing er sérstaklega vel heppnaður vísindatryllir. Leikhópnum tekst að skapa stemmingu þar sem maður hefur á tilfinningunni að allar persónurnar gjörþekkist og hafi verið saman nokkuð lengi á þessum einangraða stað.

Meðal eftirminnilegra persóna eru hundatemjarinn Clark (Richard Masur), sem virðist meta líf hunda meira en manna, stöðvarstjórinn Garry (Donald Moffat) sem skýtur fyrst og hugsar svo, jarðfræðingurinn Norris (Charles Hallahan) sem fer í óvænta, óhugnanlega en jafnframt svolítið skondna hinstu för, vélstjórinn Childs (Keith David) sem reynist harður í horn að taka, líffræðingurinn Blair (A. Wilford Brimley) sem er fyrstur til að uppgötva hvað geimverunni gengur til, læknirinn Copper (Richard Dysart), sem upplifir óhugnanlegt augnablik þegar hann reynir að bjarga lífi félaga síns með hjartastuðtæki,  og samskiptamaðurinn Fuchs (Joel Polis) sem reynist með seinheppnari mönnum.

Þegar ljóst er að hluturinn utan úr geimnum ætlar sér að drepa þá alla og komast síðan til mannabyggða, er ljóst að fyrir liggur ekkert annað en styrjöld milli þessara 12 manna og hlutarins, en það fækkar hratt í hóp mannanna og líkurnar virðast sífellt minnka og aðstæður fara síversnandi með hverri mínútu.

Maður hefur alltaf á tilfinningunni og trúir því að mennirnir séu staddir í miklum kulda, á Suðurpólnum og við sífellt erfiðari aðstæður.Tæknibrellurnar eru einstakar og oft mjög óhugnanlegar og gróteskar, nokkuð sem hefur ekki verið endurgert. Tónlistin er afar góð, en þar stjórnar sjálfur Ennio Morricone og tónlistin rímar fullkomlega við hinn hráa stíl John Carpenter. Það er þessi stíll sem gerir myndina góða. Maður er sannfærður um að þessir hlutir séu að gerast, persónurnar og aðstæðurnar virka það raunverulegar, og einmitt þess vegna verður skrímslið sjálft trúverðugara.

The Thing elur á þeirri hugmynd að maður veit aldrei fullkomlega hvaða mann næsti einstaklingur hefur að geyma, og hversu erfitt getur verið að treysta öðrum við aðstæður sem gera alla tortryggilega. Hvernig getur maður komist að sannleikanum um næsta mann, hvort að hann sé í eðli sínu góður eða illur? Og þegar við vitum það ekki, hvernig er þá best að lifa í samskiptum við aðra? Er betra að sýna fólki traust, ef okkur grunar einhvern um græsku, eða er betra að hafa varann á og sýna tortryggni gagnvart öllum í hópnum?

The Thing gekk mjög illa í bíó, en kom hún út á svipuðum tíma og E.T. The Extra Terrestrial (1982). Það er eins og fólk hafi fengið nóg af sögum þar sem allir eru hræddir við geimverurnar og fögnuðu einni þar sem geimveran er loks vinaleg. Reyndar grunar mig að The Thing hafi fælt marga frá vegna þess hversu gróteskar tæknibrellurnar eru – það er engin spurning að þær hjálpa myndinni innan hennar söguheims, en gera hana jafnframt enn erfiðari í sölu.

 

Óvenju gott sýnishorn:

 

 

Posted in Hrollvekjur, Spennumyndir, Vísindaskáldsögur | No Comments »

I Am Legend (2007) **1/2

Friday, January 11th, 2008

Árið 2009 finnur vísindamaðurinn Robert Neville (Will Smith) upp lyf sem læknar krabbamein. Eins og öllum lyfjum fylgja ákveðnar hliðarverkanir þessu nýja lyfi:

  1. Hárið losnar
  2. Hvíturnar í augunum roðna
  3. Rökhugsun fýkur
  4. Reiði tekur völd
  5. Sjúklingurinn verður  mannæta sem þolir ekki sólarljós

Þetta verður til þess að allar manneskjur í New York annað hvort deyja eða breytast í skrímsli. Robert Neville er ónæmur gagnvart sjúkdómnum og því ákveður hann að staldra við í New York ásamt hundinum sínum Sam og leita eftir leiðum til að þróa mótefni úr eigin blóði.

Þegar sagan hefst hefur Robert Neville verið einn með hundi sínum í þrjú ár. Manhattan eyja hefur verið einöngruð og lögð í eyði. Á daginn heldur Neville rannsóknum sínum áfram í kjallara þar sem hann hefur fjölmargar smitaðar rottur, og fer síðan út með hundinum sínum að veiða antilópur. Hann fær samkeppni þar frá ljónum.

Í einum slíkum veiðitúr hleypur Sam inn í myrkt hús sem er fullt af umbreyttum manneskjum. Þeir félagar sleppa naumlega út og ná að handsama eitt skrímslið. Neville fer með það heim og gerir tilraunir til að snúa henni til mennsku. Á nóttinni sefur Neville ásamt hundi sínum í baðkari á meðan skrímslin ýlfra og góla fyrir utan húsið. Honum hefur tekist að hylja slóð sína að húsinu þannig að skrímslin finna hann ekki.

Ekki fyrr en hann verður fyrir klaufalegu slysi, og hundur hans særist. Þá fer að færast fjör í leikinn, en atburðarrásin verður jafnframt órökrétt í fyrsta sinn og söguþráðurinn verður að gatasigti. Í einu atriði getur hann varla dregið sig að bíl sínum þar sem hann er meiddur á fæti, örstuttu síðar berst hann við skrímslahunda og eftir þann bardaga, þegar sólin er sest, í stað þess að sýna æsilegan eltingaleik þar sem hann flýr helsærður frá skrímslunum, þá er hann allt í einu kominn heim og farinn að hjúkra hundinum. Hitt er þegar kona að nafni Anna (Alice Braga) birtist ásamt syni sínum Ethan (Charlie Tahan) og bjargar honum þegar hann hefur rústað bíl sínum og eitt skrímslið skríður inn um bílgluggann hjá honum, en nokkur hundruð þeirra voru sekúndum áður fyrir utan. Hvernig henni tekst að bjarga honum er ekki sýnt nógu vel.

Fyrsti hluti myndarinnar er þrusugóður. Will Smith á einstaklega góðan leik. Það sem kemur mér mest á óvart er hversu illa hefur tekist til með tæknibrellur. Antilópurnar, ljónin og skrímslin eru það gervileg í hreyfingum að það truflar svolítið flæðið, sem er reyndar ósköp lítið. Annars er atriði þar sem Brooklyn brú er sprengd í tætlur, nokkuð flott, enda dýrasta tæknibrelluatriði kvikmyndasögunnar. En eitt atriði og einn góður leikari gera ekki góða mynd.

I Am Legend er gerð eftir skáldsögu Richard Matheson, sem ég hef reyndar ekki lesið, en hefur gerð að kvikmynd þrisvar sinnum. Í fyrsta skiptið með Vincent Price í aðalhlutverki Last Man on Earth (1964) og í annað skiptið hét hún The Omega Man (1971) og þá lék Charlton Heston aðalhlutverkið. Fróðir segja að engum hafi enn tekist að gera skáldsögunni góð skil.

Ég mæli með I Am Legend, en ekki af neinni gífurlegri sannfæringu, og þá fyrst og fremst fyrir leik Will Smith, en hlutverk hans er keimlíkt Tom Hanks í Cast Away (2000), en aðstæðurnar næstum nákvæmlega eins og í Dawn of the Dead (2004), 28 Days Later (2002) og 28 Weeks Later (2007).

Posted in Hrollvekjur, Kvikmyndir, Vísindaskáldsögur, Ævintýramyndir | No Comments »

The Brothers Grimm (2005) ***1/2

Wednesday, January 9th, 2008


Í veruleikanum eru Grimms bræður þekktastir fyrir að safna saman þjóðsögum og ævintýrum. Terry Gilliam gerir þeim það sem þeir gerðu samtímamönnum sínum,  semur ævintýri um þá sem fléttir saman mörgum af meginþemum sagnabálks þeirra.

Í upphafi sögunnar er sagt frá tveimur bræðrum. Annar þeirra, Jack, er sendur til að selja kýr og fær fyrir hana nokkrar baunir, sem hann trúir að séu töfrabaunir. Systir hans liggur fyrir dauðanum, og fullur af heift húðskammar bróðir hans honum fyrir heimskuna. Þetta eru Grimms bræður og vissulegar er verið að vísa í Jóa og baunagrasið strax í byrjun.

Bræðurnir vaxa úr grasi og gerast draugabanar. Jacob Grimm (Heath Ledger) er sveimhugi sem dreymir um að hitta fallega prinsessu, upplifa ævintýri með henni og lifa hamingjusamur til æviloka. Bróðir hans, Wilhelm (Matt Damon), er mun praktískari náungi. Hann hugsar fyrst og fremst um sjálfan sig og að eignast sem mest af peningum. Þeir eru semsagt algjörar andstæður, annar þeirra vill upplifa heiminn en hinn vill eignast hann.

Í fjarlægu héraði hverfa ungar stúlkur sporlaust. Ein þeirra er með rauða hettu og önnur heitir Gréta. 11 stúlkur hafa horfið. Frönsku nýlenduherrum lýst ekkert á að fá upp sögusagnir um dularfulla hluti og vilja útrýma þeim sem allra fyrst. Til þess fá þeir Grimm bræður í verkefnið, nauðuga viljuga. Þeir eru handsamaðir af sadistanum Cavaldi (Peter Stormare) og færðir fyrir hershöfðingjann Delatombe (Jonathan Pryce), en þeir vilja endilega að Grimm bræður leysi þetta leiðindamál, annars fái hausar þeirra að fjúka.

Bræðurnir fá loks að kynnast alvöru ævintýri, þar sem myrkir galdrar eru að verki. Þar sem Wilhelm hefur öll svörin í praktískum svindlum þeirra bræðra, hefur Jack ævintýraþrána og það sem til þarf til að þrífast í heimi galdra og töfrabragða sem lútir allt öðrum lögmálum. Sér til aðstoðar fá þeir Angelika (Lena Headey), dóttur veiðimannsins og verndara skógarins (Tomas Hanak), sem nú hefur breyst í úlf. Göldrunum veldur 500 ára drottning (Monica Bellucci) sem þráir að ekkert sé fegurra en hún sjálf, enda á hún spegil sem lætur allt sem í honum speglast líta glimrandi vel út. Skógurinn þar sem atburðirnir eiga sér stað eru undir álögum hennar; hún hefur varúlf á valdi sínu sem og öll tré skógarins.

Reyndar fékk þessi mynd afar misjafna dóma, og þótti mörgum gagnrýnanda sem að Gilliam væri að fatast flugið. Ég er þeim ekki sammála. Leikarar ofleika rétt eins og þeir gerðu í eldri myndum hans, The Holy Grail, Time Bandits, Baron Munchausen og Brazil. Reyndar finnst mér þemu í The Brothers Grimm vera keimlík þeim sem birtast í flestum mynda Gilliam. Átök eru á milli verulegs og ímyndaðs heims. Persónurnar lifa og hrærast í ólíkum heimum, þar sem draumóramennirnir virðast í fyrstu ekki passa í heildarmyndina, en finna sig síðan við aðstæður sem venjulegt fólk skilur ekki og  finna lausn á vandanum, á þeirra eigin skilmálum.

Þó að The Brothers Grimm sé ofleikin og persónurnar frekar staðlaðar og þunnar, þá er dýpt í frásögninni sjálfri. Sjálf ævintýri Grimms bræðra eru sterkasti karakterinn í sögunni. Hafir þú einhvern tíma lesið þig í gegnum Grimm ævintýri af áfergju, eins og ég hef reyndar gert, er ég viss um að þú finnir hér eitthvað við þitt hæfi.

Ekki má gleyma því að tæknibrellurnar eru stórgóðar og mun betri en nokkuð sem ég hef áður séð í kvikmynd eftir Gilliam. Einhvern veginn tekst honum alltaf að koma mér skemmtilega á óvart.

Sýnishorn:

Posted in Fantasíur, Grínmyndir, Vísindaskáldsögur, Ævintýramyndir | No Comments »

« Older Entries